Þú átt rétt á upplýsingum á máli sem þú skilur!
Orðabanki
Dæmi um orð
Samfélagsmiðlar
Samfélags-miðlar eru vefsíður eða símaforrit
þar sem þú getur deilt þínu efni og talað við annað fólk.
Líka lesið það sem annað fólk skrifar
og horft á myndbönd og tónlist frá þeim.
Samfélags-miðlar eru til dæmis:
- Snapchat
- TikTok
Þar getur þú sett inn myndirnar þínar eða hugleiðingar.
NPA (notendastýrð persónuleg aðstoð)
Notenda-stýrð persónuleg aðstoð
er þjónusta sem hjálpar fólki að eiga sjálfstætt líf.
Þú stjórnar þjónustunni.
Þjónustan leyfir þér að ráða hvar þú býrð
og með hverjum þú býrð.
Þú stjórnar líka hver aðstoðar þig
og við hvað þú færð aðstoð.
Rafræn skilríki
Með rafrænum skilríkjum
færðu aðgang að þjónustu og upplýsingum
sem eru bara fyrir þig og enga aðra.
Þú getur til dæmis notað rafræn skilríki
þegar þú sækir um þjónustu
hjá Reykjavíkurborg,
banka eða lækni.
En hvað eru skilríki?
Á skilríkjunum þínum eru upplýsingar um þig
sem sanna hver þú ert.
Þar er til dæmis mynd af þér,
nafnið þitt og afmælis-dagurinn þinn.
Líka aðrar upplýsingar um þig
sem segja öðru fólki
að þú ert í alvöru þú.
Þú getur fengið skilríki
sem þú notar í símanum þínum.
Við köllum þau rafræn skilríki.
Rafræn skilríki eru eins og lykill
sem opnar fyrir þér aðgang
að alls kyns þjónustu og upplýsingum
sem eru bara fyrir þig
og enga aðra.
Þú getur notað rafrænu skilríkin þín
til að gera svo margt.
Til dæmis getur þú sótt um fjárhags-aðstoð
og aksturs-þjónustu.
Þú getur sótt um þjónustu hjá Trygginga-stofnun ríkisins (TR).
Þú getur líka talað við lækninn þinn
og margt fleira.
Þú færð rafræn skilríki
hjá síma-fyrirtæki eða í banka.
Þú getur líka farið í fyrirtæki sem heitir Auðkenni.
Rafræn skilríki virka í næstum öllum snjall-símum
og líka í takka-símum.
Sjálfræði
Sjálf-ræði er þegar við ráðum okkur sjálf.
Á Íslandi verðum við sjálfráða þegar við verðum 18 ára.
Þá ráðum við til dæmis hvort við giftum okkur.
Þegar við erum með sjálfræði
erum við með réttinn til að ráða sjálf
okkar persónulegu málum.
Sumt fólk missir sjálfræði,
til dæmis ef þau eru mjög veik
og vilja ekki aðstoð sem þau þurfa nauðsynlega.
Þá þarf að taka sjálfræði af fólki til að þau fái þessa nauðsynlegu aðstoð.
Það má bara taka sjálfræði af fólki í stuttan tíma.